Ateny

 ATENY – miejsce narodzenia DEMOKRACJI, FILOZOFII, SZTUKI i SĄDOWNICTWA 

Ateny to magiczne miejsce, które zawsze będzie kojarzyć się z wolnością, pięknem, sztuką czy poezją.  W 1834 roku zostały stolicą Grecji, którą król Otton I Wittelsbach przeniósł z Nafplio, wcześniejsze stolice greckiego imperium znajdowały się w Pelli, czy Konstantynopolu. Ale historia tego niezwykłego miejsca, jakim są Ateny jest dużo starsza, bo związana już z neolitem. Pierwsze wzmianki mamy już w epoce mykeńskiej około 3500 lat temu (epoka związana z Mykenami), natomiast największy rozkwit POLIS – państwa miasta przypadł na epokę klasyczną – V w.p.n.e. Poprzez doskonałe zarządzanie króla Peryklesa powstał najsłynniejszy zabytek Europy, a zarazem świata – AKROPOL – zabytek klasy UNESCO.

grecja-ateny     Parlament - zmiana warty

fot. 1. Partenon – Akropol,                                    fot. 2. Parlament – Grób Nieznanego Żołnierza

Do Aten można dostać się najszybciej samolotem – proponuję grecką firmę Aegean – która bezpośrednio lata z Warszawy. Ateny to największe miasto Grecji, co daje nam ogromne możliwości spędzenia kilku dni w tym historycznym i pięknym mieście. Dla tych, którzy odwiedzili Ateny mogą potwierdzić, że Ateny mają tak dużo do zaoferowania, że można tu spędzić przynajmniej tydzień. Na początku każdy zaczyna wizytę w Atenach od Akropolu. Nic dziwnego, to najważniejszy zabytek Greków i Europejczyków. Wielokrotnie będąc na Akropolu słyszę od turystów, podróżników, że nie spodziewali się tak ogromnych budowli, które przetrwały w tak doskonałym stanie tyle wieków. Często nazywamy budowle na Akropolu „kolos”, szczególnie Partenon, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „du…a”, więc proszę o ostrożne wypowiadanie tego słowa wśród Greków :-). Ale w języku polskim „kolosalny” rzeczywiście oznacza  „ogromny”. Na Akropol wchodzimy przez Propyleje, inaczej główne wejście, do największej świątyni Partenon, w której znajdował się 12 metrowy posąg bogini Ateny, patronki miasta wykonany przez Fidiasza, zdobiony techniką chryzelefantyny, polegającą na stosowaniu złota i kości słoniowej. Wg. mitologii Atena wyskoczyła z głowy Zeusa w pełnej zbroi, co Fidiasz pokazał we wschodnim frontonie Partenonu. Od północnej strony Partenonu znajduje się świątynia Erechtejon, która słynie z najpiękniejszych kolumn świata – Kariatyd. Przy świątyni w starożytności odbył się konkurs o patrona miasta pomiędzy Posejdonem a Ateną,  w konkursie to bogini Atena przekonała do siebie mieszkańców miasta, ofiarowując im niezwykłą roślinę, którą było pierwsze na świecie drzewo oliwne. To zadecydowało o wybraniu Ateny na patronkę miasta. Z samego wzgórza Akropol rozchodzi się wspaniały widok na całe Ateny, z którego widzimy Zatokę Sarońską  z Pireusem, plac Omonia – czyli Zgody, wzgórze Likavitos, plac Sintagma z Parlamentem, stadion Kallimarmaro, Świątynię Zeusa, Faliro. Nieopodal wzgórza od strony południowej jest Teatr Dionizosa, Asklepion, Teatr Herodota Attykusa, od strony zachodniej wzgórze Areopag – który zapisał się jako wzgórze sądów, to tutaj osądzono Fidiasza oraz Sokratesa. Na Areopagu przemawiał Apostoł Paweł w I w.n.e. a w XXI w.n.e. był pod Areopagiem, po raz pierwszy od schizmy wschodniej, z oficjalną wizytą Papież kościoła rzymsko-katolickiego. Tym papieżem był Jan Paweł II. Za Areopagiem zaczyna się Agora Ateńska z najlepiej zachowaną w całej Grecji świątynią Hefajstosa z drogą panatenejską, którą dojdziemy do Forum Romanum z słynną Wieżą Wiatrów. Podczas moich studiów w Atenach wielokrotnie chodziłem po tych starożytnych drogach, po których spacerowały najwybitniejsze postacie naszych czasów jak Homer, Sokrates, Platon, Arystoteles, Perykles, Solon, Fidiasz i wielu innych wielkich tego świata.

Partenon-Akropol    Aeropag

fot. 1. Partenon – Akropol,                                      fot. 2. Schody na Areopag

Ateny dzisiaj to przede wszystkim wspaniałe Muzea jak Muzeum Archeologiczne, Muzeum Akropolu, Muzeum Bizantyjskie, Muzeum Cykladzkie, Narodowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej i wiele innych. Od strony Placu Syntagma spacerując ulicami Stadiu, Akademias, Królowej Zofii dotrzemy do większości tych Muzeów.

Ateny-Likawitos  Akademia Sztuk Pięknych

fot. 1. Wzgórze Likavitos,                                    fot. 2. Akademia Sztuk Pięknych

tekst oraz zdjęcia Dariusz Rajski